Dzieci z klas drugich Publicznej Szkoły Podstawowej im. Jana III Sobieskiego w czasie mszy świętej, w niedzielę 1 października otrzymały poświęcone różańce. Wagę modlitwy w życiu chrześcijanina przybliżył dzieciom w obrazowy sposób ks. Wincenty Chodowicz. Modlitwa - powiedział kaznodzieja - potrzebna jest aby oczyszczać serce człowieka modlącego się, aby zmywać brud grzechu. Różańce poświęcił proboszcz ks. kanonik Adam Radzimirski. Na zokończenie mszy świętej dzieci odmówiły jedną z tajemnic różańcowych. Do liturgii przygotowały dzieci pierwszokomunijne katechetki, siostra Magdalena i siostra Joela ze zgrmodzenia Sióstr Świętego Michała Archanioła. msk

W Petrykozach w parafii świętej Doroty, w dniu 1 października, w czasie uroczystej sumy, radomscy rzemieślnicy podziękowali ks. proboszczowi Waldemarowi Guli, który był długoletnim kapelanem i diecezjalnym duszpasterzem Rzemiosła. Janusz Pucułek przewodniczący radomskiej Izby Rzemiosła i członek zarządu Związku Rzemiosła Polskiego w asyście prezesa Cechu Rzemiosł Różnych Tadeusza Dudy, wręczył księdzu proboszczowi J. Guli, wysokie odznaczenie rzemieślnicze „Złoty Medal Jana Kilińskiego”. Odznaczenie przyznane zostało za zasługi dla Rzemiosła. Ksiądz Waldemar Gula, przez blisko 13 lat służył rzemiosłu radomskiemu pełniąc ofiarnie posługą duszpasterską. Był członkiem Krajowej Rady Duszpasterskiej Związku Rzemiosła Polskiego. Wielokrotnie wraz z rzemieślnikami pielgrzymował na Jasną Górę, do Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie, powierzając problemy rzemieślnicze Panu Bogu i Matce Bożej. W uroczystości wręczenia odznaczenia wziął udział wiceprzewodniczący Krajowej Rady Duszpasterskiej ZRP Marek Sokołowski. Ksiądz Waldemar Gula z wzruszeniem przyjął podziękowania i wręczone odznaczenie. Przez przybyłych przekazał pozdrowienia całemu środowisku rzemieślniczemu, a w szczególności rzemieślnikom chorym i doświadczającym trudności. Msza święta koncelebrowana w wigilię uroczystości odpustowej św. Doroty miała bogatą oprawę. Prezbiterium zdobiły sztandary Izby Rzemieślniczej, Cechu Rzemiosł Różnych i Cechu Spożywców z Radomia. W czasie mszy świętej śpiewał chór nauczycielski „Canto” z Przysuchy. Zagrała także Orkiestra Dęta. Parafianie z Petrykóz oklaskami podziękowali za wyróżnienie ich duszpasterza. Ksiądz proboszcz W. Gula, jest pierwszym kapłanem diecezji radomskiej odznaczonym tak wysokim odznaczeniem rzemieślniczym. Ksiądz Waldemar Gula w latach 1992-2006 pełnił posługę proboszcza parafii św. Wacława w Radomiu i kapelana Rzemiosła. Od 1 sierpnia 2006 jest proboszczem parafii św. Doroty w Petrykozach koło Opoczna. msk

Słowa te wydają się w tym roku absolutnie nie przystawać do rzeczywistości. Cały wrzesień i witający nas właśnie październik raczą świat słońcem i wysoką temperaturą. Ta pogoda jest dobra na wszystko, a więc trudno się dziwić, że młodzież szkolna rwie się do wycieczek, rajdów, ognisk i innych atrakcji na świeżym powietrzu. W okolicach Szydłowca można spotkać wiele grup przemierzających okoliczne szlaki. Tradycyjnie ulubiona droga wiedzie przez Wymysłów do Koszarowa, a potem dalej przez Chlewiska, Skłobską Górę do Stefankowa, czy Nadolnej. Taką trasę przeszli między innymi uczniowie klas pierwszych (Technikum Elektronicznego i Liceum Ogólnoszkałcącego) z Zespołu Szkół Ponadginnazjalnych Nr 2. Dobrze się złożyło, że oprócz integracyjnych wartości takiej imprezy turystycznej, miała ona także swój wymiar wychowawczy. Wrzesień to przecież miesiąc pamięci narodowej, więc młodzież zatrzymała się choćby na chwilę przy pomniku w Stefanowie, upamiętniającym akcje represyjną hitlerowców na okolicznej ludności za działalność oddziału Hubala. U podnóża Skłobskiej Góry natomiast stoi pomnik przypominający zwycięzca bitwę Dionizego Czachowskiego z Rosjanami z 1863 roku. Na „Czerwony szlak” weszła także grupa projektowa ZSP nr 2 zajmująca się sporządzeniem dokumentacji fotograficznej i opisywanie przydrożnych krzyży, kapliczek oraz miejsc pamięcią narodowej. Wiele innych miejsc wypełnia gwar pełnych życia dzieci i młodzieży. Przy stosunkowo małym nakładzie finansowym można wyprawić się np. w Góry Świętokrzyskie, które są np. tradycyjnym miejscem integracji klas pierwszych z Szydłowieckiego Liceum H. Sienkiewicza. JP-D

Każdy obywatel powinien być odpowiedzialny za sprawy swojej Ojczyzny. Jest to nasza stała powinność wypływająca z miłości do Ojczyzny. Kolejny już dzień politycy opowiadają nam jak według nich, ta odpowiedzialność za Polskę powinna wyglądać. Jedni proponują natychmiastowe rozwiązanie parlamentu, nowe wybory, dymisję rządu, inni mówią o korupcji politycznej, prowokacji służb specjalnych a nawet o zemście ludzi odsuniętych od władzy i przywilejów z nią związanych. Obecną eksplozję, często wyraźnie udawanej i obłudnej troski o Ojczyznę wywołała retransmisja w prywatnej telewizji rozmowy osób publicznych, podsłuchanej w prywatnym apartamencie w sejmowym hotelu. Rozmowa dotyczyła budowania sejmowej większości i kosztów z tym związanych. Oczywiście gospodyni lokalu, wcześniej umożliwiła zainstalowanie zamaskowanej aparatury podsłuchowej i odpowiednio spotkanie – „pułapkę” przygotowała. Sprawa jest w toku i ujawniane są nowe okoliczności. Na pewno jej reperkusje będą poważne. Każdy polityk jest osobą publiczną i musi mieć świadomość, że jego rozmowa, nawet po godzinach pracy, może być rejestrowana i nieoczekiwanie ujawniona, ze wszystkimi tego faktu konsekwencjami. Dlatego też polityk w szczególny sposób musi być człowiekiem sumienia i nigdy nie powinien czynić nic, co jest nieuczciwe i moralnie zepsute. Jan Rejczak

W środę 27 września obchodzono w Szydłowcu 67 rocznicę powstania Służby Zwycięstwa Polsce. Przekształconej pożniej w Związek Walki Zbrojnej a następnie w Armię Krajową. Dzień ten, obchodzony jako Dzień Powstania Podziemnego Państwa Polskiego, jest datą ważną dla wielu mieszkańców Szydłowca i okolic. Szczególnie pamięć o tym wydarzeniu pielęgnują żołnierze 72 Pułku Piechoty Legionów Armii Krajowej i organizacji Wolność i Niezawisłość O godzinie 10.00 na Rynku Wielkim przed szydłowieckim ratuszem zebrały się poczty i sztandary: Światowego Związku Żołnierzy AK 72 pp.leg. AK Okręgu Radom, sztandary kół Światowego Związku Żołnierzy AK z Szydłowca i Niekłania, sztandar szydłowieckiego koła Związku Kombatantów i Byłych Więźniów Politycznych, sztandar komisji zakładowych NSZZ „Solidarność” w Szydłowcu. Obecny był także poczet sztandaru Narodowego Powstania Styczniowego i Listopadowego ze swoim Chorążym, Stanisławem Nowakiem, sztandary szkół i organizacji społecznych. Przybyły delegacje zakładów pracy, organizacji, partii politycznych i szydłowiecka młodzież szkolna, a także oddział szydłowiecki Związku Strzeleckiego. Obecni byli Burmistrz Szydłowca Andrzej Jarzyński, wiceprzewodnicząca Rady Miejskiej w Szydłowcu Krystyna Bednarczyk, przedstawiciele Starostwa Powiatowego i Rady Powiatu Szydłowieckiego. Po odegraniu Hymnu Państwowego i powitaniu przez Burmistrza Andrzeja Jarzyńskiego, gość uroczystości - posłanka Marzena Wróbel zwróciła się do zebranych z krótkim wystąpieniem, w którym przypomniała wydarzenia sprzed 67 lat i podkreśliła wyjątkowość zjawiska, jakim było w Europie Polskie Państwo Podziemne ze swoim wojskiem, administracją i sądownictwem. Głos zabrali także wiceprezes radomskiego okręgu Światowego Związku Żołnierzy AK Edward Małachowski, oraz prezesi Kół w Radomiu i Szydłowcu ; Adam Mazurkiewicz i Zofia Barszcz- Pawlak. Przypomniano że w czasie okupacji w Szydłowcu działał ruch oporu liczący około 200 podziemnych żołnierzy. Funkcję kapelana AK w Szydłowcu pełnił ks. Stanisław Sikorski „Sęp”. Po wystąpieniach pochód uczestników, udał się na ulicę Kościuszki, gdzie w miejscu rozstrzelania 3 żołnierzy AK ze Stąporkowa, złożono wiązanki kwiatów. Cześć żołnierzom Armii Krajowej na miejscu stracenia przez okupanta niemieckiego złożyli min przedstawiciele Straży Pożarnej i Policji Państwowej. O godzinie 11.00 w kościele św. Zygmunta ks. dziekan Adam Radzimirski odprawił uroczystą mszę święta w intencji Ojczyzny i poległych żołnierzy podziemia. O godzinie 12.00 delegacje udały się na miejsce stracenia 14 polskich patriotów, do uroczyska Korzonek, gdzie również złożono kwiaty. Obchodzona w Szydłowcu rocznica utworzenia państwa podziemnego nawiązuje do wydarzeń z września 1939 r.. W Warszawie, w obliczu wygasającego oporu regularnej armii, 27 09. 1939 r. została powołana Służba Zwycięstwa Polsce. Komendantem tej konspiracyjnej organizacji został gen. Michał Tokarzewski-Karasiewicz. Zastępcą komendanta i szefem sztabu był płk Stefan Rowecki, który w swej karierze wojskowej był wcześniej min dowódcą brygady KOP „Podole”. Głównymi zadaniami SZP było podjęcie walki na każdym polu i wszelkimi sposobami, przygotowanie kadr woskowych, tworzenie powiązanych ze sobą na zasadach współdziałających ze sobą ośrodków tymczasowej władzy narodowej w okupowanym kraju. Polskie państwo podziemne i ruch oporu były ewenementem w okupowanej przez Niemcy Europie. Dobrze że staraniem środowisk kombatanckich związanych ze Światowym Związkiem Armii Krajowej z Radomia i Szydłowca, pamięć ta zostaje zachowana a prawda historyczna przekazywana młodym pokoleniom. Opr. msk

Ogłoszenie przez premiera terminu wyborów samorządowych, uruchomiło tzw. kalendarz wyborczy. W ciągu kilku najbliższych dni upływa termin rejestracji komitetów wyborczych. Zarejestrowane komitety zobowiązane są następnie do zgłoszenia list kandydatów na radnych gminnych, powiatowych i wojewódzkich. W wyborach listopadowych wybierć będziemy także burmistrza miasta a w gminach sąsiednich wybierani będą wójtowie. Wszystko to sprawia ożywienie sceny społecznej i nasilenie się machiny wyborczej, która wczesniej czy póżniej dotrze do każdego z nas. Wybory samorządowe są ważnym wydarzeniem, a od przyszłych radnych zależy w dużej mierze rozwój miasta i powiatu, może więcwarto o tym pamiętać już dziś. msk

Wydawało się, że nic gorszego już nie może się wydarzyć. Jednak 17 września 1939 roku rozpoczął się następny rozdział polskiej tragedii. Nie zważając na cztery pozostające w mocy porozumienia międzynarodowe: tzw. traktat ryski o granicy polsko-radzieckiej z 1921 roku, protokół Litwinowa o wyrzeczeniu się wojny jako środka rozwiązywania sporów z 1929 roku, pakt o nieagresji zawarty z Polską w 1932 roku oraz konwencję londyńską o definicji agresora z 1933 roku, wojska radzieckie wkroczyły na terytorium Rzeczpospolitej. Agresja ZSRR nie była w żaden sposób sprowokowana działaniami Polski, co więcej w świetle obowiązujących umów miała charakter wręcz niedorzeczny. Zwłaszcza, że jeszcze 14 września 1939 roku minister spraw zagranicznych - Józef Beck wysłał do Stalina specjalną misję handlową, która miała za zadanie zakupić materiały wojennych dla walczących armii polskich. Na mocy układu Podjęte działania wojenne nie były jednak przypadkowe. Stanowiły bowiem realizację Układu Ribbentrop - Mołotow zawartego 23 sierpnia 1939 roku. Jako pretekst posłużył argument o ustaniu samodzielnego bytu państwowego i opuszczenia terytorium Polski przez jej władze, a także konieczność ochrony mniejszości narodowych zamieszkujących jej wschodnie terytoria. Ten ostatni argument został zresztą stosunkowo szybko odrzucony, głównie wskutek nacisków ze strony Berlina wyrażanych m.in. za pośrednictwem niemieckiego ambasadora Schuleburga, dla którego rezygnacja z pierwotnego tekstu noty o niebezpieczeństwach grożących Białorusinom i Ukraińcom ze strony Niemców, stała się zadaniem priorytetowym. Uczyniono to, choć pertraktacje były trudne ze względu na specyficzną subtelność rozbieżności, co wynika z korespondencji prowadzonej pomiędzy stronami. Schulenburg pisał w depeszy do Ribbentropa m.in.: "Mołotow zgodził się z tym, że planowany przez rząd radziecki pretekst zawierał nutę obrażającą uczucia Niemców, ale prosił, by, zważywszy na trudną dla rządu radzieckiego sytuację, nie pozwalać na to, aby takie drobiazgi stawały na naszej drodze". "Misja humanitarna" Ulegając naciskom niemieckim, Stalin zgodził się na modyfikację tekstu noty, podpisanego przez komisarza ludowego spraw zagranicznych Wiaczesława Mołotowa, który w swej pierwotnej wersji brzmiał: "Wojna polsko-niemiecka ujawniła wewnętrzne bankructwo państwa polskiego. W ciągu dziesięciu dni operacji wojennych Polska utraciła wszystkie swoje regiony przemysłowe i ośrodki kulturalne. Warszawa przestała istnieć jako stolica Polski. Rząd polski rozpadł się i nie przejawia żadnych oznak życia. Oznacza to, iż państwo polskie i jego rząd faktycznie przestały istnieć. Wskutek tego traktaty zawarte między ZSRR a Polską utraciły swą moc. Pozostawiona sobie samej i pozbawiona kierownictwa, Polska stała się wygodnym polem działania dla wszelkich poczynań i prób zaskoczenia, mogących zagrozić ZSRR. Dlatego też rząd radziecki, który zachowywał dotąd neutralność, nie może pozostać dłużej neutralnym w obliczu tych faktów. Rząd radziecki nie może również pozostać obojętnym w chwili, gdy bracia tej samej krwi, Ukraińcy i Białorusini, zamieszkujący na terytorium Polski i pozostawieni swemu losowi, znajdują się bez żadnej obrony. Biorąc pod uwagę tę sytuację, rząd radziecki wydał rozkazy naczelnemu dowództwu Armii Czerwonej, aby jej oddziały przekroczyły granicę i wzięły pod obronę życie i mienie ludności zachodniej Ukrainy i zachodniej Białorusi. Rząd radziecki zamierza jednocześnie podjąć wszelkie wysiłki, aby uwolnić lud polski od nieszczęsnej wojny, w którą wpędzili go nierozsądni przywódcy, i dać mu możliwość egzystencji w warunkach pokojowych." 17 września 1939 roku pomiędzy 2 a 3 w nocy wezwany pilnie do Komisariatu Spraw Zagranicznych w Moskwie ambasador Rzeczypospolitej Wacław Grzybowski odmówił przyjęcia niniejszej noty. Mimo to, w tym samym niemal czasie bo już o godzinie 4 w nocy, dwa rosyjskie fronty - Białoruski i Ukraiński, mające w swoim składzie siedem armii, liczących w pierwszej linii według szacunkowych liczb od 600 tysięcy do 1 miliona żołnierzy uderzyły na polską granicę wschodnią. Armia radziecka miała ułatwione zadanie. Z jednej strony dlatego, iż zadziałał element zaskoczenia, w związku z czym słaby opór stawiły jedynie jednostki Korpusu Ochrony Pogranicza oraz nieliczne oddziały wojskowe liczące w sumie około 30 tysięcy żołnierzy. Z drugiej zaś dlatego, iż polskie jednostki obowiązywała dyrektywa nakazująca unikania w miarę możliwości starć z Armią Czerwoną. Tzw. Dyrektywa Ogólna Wodza Naczelnego, Marszałka Rydza-Śmigłego brzmiała jednoznacznie: "Sowiety wkroczyły. Nakazuję ogólne wycofanie na Rumunię i Węgry najkrótszymi drogami. Z bolszewikami nie walczyć, chyba w razie natarcia z ich strony lub próby rozbrojenia oddziałów. Zadanie Warszawy i miast, które miały się bronić przed Niemcami - bez zmian. Miasta do których podejdą bolszewicy, powinny z nimi pertraktować w sprawie wyjścia garnizonów do Węgier lub Rumunii." Na korzyść wschodniego agresora działały także powszechna dezinformacja oraz trudności komunikacyjne pomiędzy walczącymi frontami. Równocześnie Rosjanie rozpoczęto ostrą akcję propagandową. W radzieckiej ulotce propagandowej podpisana przez Komandarma Michaiła Kowalowa, można było przeczytać (pisownia oryginalna): "Rzołnierze Armii Polskiej! Pańsko-burżuazyjny Rząd Polski, wciągnąwszy Was w awanturystyczną wojnę, pozornie przewaliło się. Ono okazało się bezsilnym rządzić krajem i zorganizować obronu. Ministrzy i gienierałowie, schwycili nagrabione imi złoto, tchórzliwie uciekli, pozostawiają armię i cały lud Polski na wolę losu. Armia Polska pocierpiela surową porażkę, od którego ona nie oprawić wstanie się. Wam, waszym żonom, dzieciam, braciam i siostram ugraża głodna śmierć i zniszczenie. W te ciężkie dni dla Was potężny Związek Radziecki wyciąga Wam ręce braterskiej pomocy. Nie przeciwcie się Robotnicz-Chłopskiej Armii Czerwonej. Wasze przeciewinienie bez kożyści i przerzeczona na całą zgubę. My idziemy do Was nie jako zdobywcy, a jak wasi bracia po klasu, jako wasi wyzwoleńcy od ucisku obszarników i kapitalistów. Wielka i niezwalczona Armia Czerwona niesie na swoich sztandarach pracującym, braterswo i szczęśliwe życie. Rzołnierze Armii Polskiej! Nie proliwacie daremnie krwi za cudze interesy obszarników i kapitalistów. Was przymuszają uciskać białorusinów, ukraińców. Rządzące kole polskie sieją narodową rużność między polakami, białorusinami i ukraińcami. Pamiętajcie! Nie może być swobodny naród, uciskające drugie narody. Pracujące białorusini i ukraińcy - Wasi pracujące, a nie wrogi. Razem z nimi budujcie szczęśliwe, dorobkowe życie. Rzucajcie broń. Przechodźcie na stronę Armii Czerwonej. Wam zabezpieczona swoboda i szczęśliwe życie."

Przyjęta przez Stalina interpretacja pojęcia działań wojennych oraz późniejsze anektowanie ziem polskich nosiło więc znamiona swoistego aktu humanitarnego, podjętego w imię miejscowej ludności. Dramatyzm położenia walczących Polaków zwiększało również rozproszenie i rozbicie poszczególnych oddziałów wojskowych. Jednocześnie bowiem toczyła się walką nad Bzurą, bronił się Lwów, walczyła Warszawa, Modlin i Hel, podejmowano próby organizacji obrony na "przedmościu rumuńskim." Obradujący w Kołomyi, a następnie w Kutach rząd polski orzekł "bezsilność wobec połączonych sił niemieckich i radzieckich." W obliczu dramatycznego obrotu działań wojennych, Wódz Naczelny Edward Rydz- Śmigły po konsultacjach z premierem Sławoj - Składkowskim, nakazał natychmiastowe wycofanie wojsk oraz ocalałego sprzętu na terytorium Rumunii i Węgier. Tym samym w nocy z 17 na 18 września władze RP przekroczyły granicę rumuńską. Ogółem do Rumunii, na Węgry, Litwę i Łotwę przedostało się w przybliżeniu 83 tysiące żołnierzy i oficerów polskich. W kraju nadal walczono. Parę dni później nie było już jednak nadziei. W walkach pod Tomaszowem Lubelskim w dniach 18-20 września rozbito front środkowy. W tzw. drugiej bitwie pod Tomaszowem - 23 września wojska frontu północnego zostały pokonane przez oddziały niemieckie od strony zachodniej oraz radzieckie od strony wschodniej. 22 września poddał się Lwów zajęty przez Rosjan. Jeszcze prawie tydzień, bo do 28 września broniła się Warszawa. 2 października skapitulowała załoga Helu. Samodzielna Grupa Operacyjna "Polesie" walczyła do 5 października. Żołnierze pod dowództwem generała Kleeberga, spieszący na odsiecz walczącej Warszawie, w okolicach Kocka podjęli walkę ze znacznymi siłami niemieckimi, ale włączenie do akcji lotnictwa i wojsk pancernych ZSRR oraz brak amunicji, skłoniły ich do złożenia broni. Najdłużej, bo do czerwca 1940 r. bronił się oddział kawalerii dowodzony przez majora Dobrzańskiego. Musieli się poddać Ostatni rozkaz Wodza Naczelnego, Marszałka Rydza-Śmigłego ogłoszony w dniu 20 września 1939 roku na obszarze Rumunii - nie mógł więc brzmieć inaczej: "Żołnierze! Najazd bolszewicki na Polskę nastąpił w czasie wykonywania przez nasze wojska manewru, którego celem było skoncentrowanie w południowo-wschodniej części Polski tak, by mając do otrzymania zaopatrzenia i materiału wojennego komunikację i łączność przez Rumunię z Francją i Anglią móc dalej prowadzić wojnę. Najazd bolszewicki uniemożliwił wykonanie tego planu. Wszystkie nasze wojska zdolne do walki były związane działaniem przeciwko Niemcom. Uważałem, że w tej sytuacji obowiązkiem moim jest uniknąć bezcelowego rozlewu krwi w walce z bolszewikami i ratować to, co się da uratować. Strzały oddane przez KOP do bolszewików przekraczających granicę stwierdziły, że nie oddajemy naszego terytorium dobrowolnie. A ponieważ w pierwszym dniu bolszewicy do naszych oddziałów nie strzelali, ani też ich nie rozbrajali, więc sądziłem, że możliwym będzie przez pewien czas wycofać dość dużo wojska na terytorium Węgier i Rumunii. A chciałem to zrobić w tym celu, by móc Was następnie przewieźć do Francji i tam organizować Armię Polską. Chodziło mi o to, by polski żołnierz brał w dalszym ciągu udział w wojnie i by przy zwycięskim zakończeniu wojny istniała Armia Polska, która by reprezentowała Polskę i Jej interesy. O tym najważniejszym dziś celu musicie pamiętać. Choćby warunki Waszego życia były najcięższe, musicie trwać, nie zapominając, że jesteście żołnierzami, których obowiązuje dyscyplina i honor żołnierski. Ci, którzy, ulegając słabości ducha albo podszeptom obcych agentów, sieją wśród Was zwątpienie i chcą w Wasze szeregi wprowadzić rozprężenie - ci ludzie są na usługach wroga. Trzeba zacisnąć zęby i przetrwać. Położenie się zmieni, wojna jeszcze trwa. Będziecie jeszcze bić się za Polskę i wrócicie do Polski przynosząc Jej zwycięstwo. " Przez kilkadziesiąt lat radziecki atak na Polskę z 17 września 1939 r. oceniany był w naszym kraju zgodnie z interpretacja przedstawioną przez "wielkiego brata". Oficjalnie przyjmowano więc, iż Armia Czerwona przybyła do Polski chronić ludność opuszczoną przez sanacyjny rząd. Nadal większość rosyjskich historyków i politologów nie zgadza się z interpretacją zakładającą współudział Hitlera i Stalina w ataku na Polskę, który rozpoczął II wojnę światową. Inaczej fakty te są też komentowane na Ukrainie i Białorusi, gdzie mówi się raczej o zjednoczeniu białoruskich i ukraińskich ziem.